Atividade metalinguística: a conexão entre escrever e aprender a escrever: a conexão entre escrever e aprender a escrever
DOI:
https://doi.org/10.28998/2317-9945.202586.7-42Palavras-chave:
Metalinguagem, sequência didática, ensino da escritaResumo
Os professores envolvidos no ensino da composição escrita estão cientes do fato de que esse é um dos desafios mais importantes da educação atual. Os modelos didáticos atuais nessa área propõem a criação de contextos nos quais a composição textual tem um duplo objetivo: enfrentar problemas retóricos em uma tarefa de escrita específica e aprender conteúdos que facilitem a resolução desses problemas. As sequências de ensino e aprendizagem — unidades ou sequências didáticas (DS) — concebidas para este fim, também procuram melhorar as situações interativas entre os alunos, bem como entre os alunos e os professores. Estas situações interativas fazem com que a língua se torne simultaneamente um objeto de aprendizagem e uma ferramenta de aprendizagem. Em estudos que analisam a produção oral dos alunos durante tarefas de composição escrita, observou-se a importância dessa atividade metalinguística (Camps, 1994b; Bouchard, 1996; David & Jaffré, 1997; Camps & Ribas, 1996a; Schneuwly, 1995). Essa atividade metalinguística surge de diferentes maneiras e é produzida em diferentes níveis de consciência. Neste capítulo, tentamos mostrar como a atividade metalinguística dos alunos é rica e complexa, bem como se relaciona com as características que marcam os contextos de composição na escola, onde os textos são produzidos.
Downloads
Referências
ALLAL, L. Regulations métacognitives: quelle place pour l'élève dans l'évaluation formative? [Metacognitive regulations: which place for the student in formative evaluation?] In L. Allal, D. Bain, & Ph. Perrenoud (Eds.), Évaluation formative et didactique du français. Neuchatel: Delachaux et Niestlé, pp. 81-98, 1993.
ALLAL, L., & SAADA-ROBERT, M. La métacognition: cadre conceptuel pour l'étude des régulations en situation scolaire [Metacognition: conceptual frame for a study of regulations in a school situation). Archives de psychologie, 60, 265-296, 1992.
BEREITER, C., FINE, J., & GARTSHORE, S. An explanatory study of microplanning in
writing. AERA, San Francisco, 1979.
BEREITER C., & SCARDAMALIA, M. Dos modelos explicativos de los procesos de composición escrita [Two explanatory models of writing processes], Infancia y aprendizage, 58, 43-64, 1992.
BOUCHARD, R. Compétence argumentative et production écrite en langue étrangère et maternelle [Argumentative competence and written production in foreign and mother language]. Langue française, 112, 88-105, 1996.
BOUCHARD, R. Interaction comme moyen d'étude didactique. Interaction et processus de production écrite. Une étude de pragmatique impliquée [Interaction as a means of didactic research. Interaction and processus of written production. A study in pragmatics]. In J-F. Halté (Ed.), Inter-Actions. L´interaction, actualités de la recherche et enjeux didactiques. Metz: Université de Metz, pp. 137-199, 1993.
CAMPS, A. (1994a) L´ensenyament de la composició escrita (teaching writing compo-
sition). Barcelona. Barcanova, 1994a.
CAMPS A. (1994b). Projectes de Lengua entre la teoria i la pràctica (Language project tasks between theory and practice] Articles de Didactica de la Llengua i la Literatura, 2,7-20, 1994b
CAMPS, A., & RIBAS, T. (1996a). Evolución de un texto escrito durante una secuencia de enseñanza y aprendizaje de la redaccion: incidencia de las pautas de revisión (Evolutive changes in a written text along a didactic sequence on teaching and learning writing: incidence of revision tools). In M. Pérez Pereira (Ed.). Estudios sobre la adquisicion del castellano, catalan, eusquera y gallego. Santiago de Compostella: Universidad de Santiago de Compostela. pp, 655-667, 1996a.
CAMPS, A., & RIBAS, T. (Eds ), (1996b). La evaluacion del aprendizaje de la composición escrita en situación escolar (Evaluation of written compostion learning in school/ contexts/. Madrid: Ministerio de Educación y Ciencia. CIDE, 1996b.
CULIOLI, A. La linguistique: de l'empirisme au formel [Linguistics: from empiricism
to formal]. Paris: CNRS. 1987.
CULIOLI, A. Pour une linguistique de l'énonciation [Towards a linguistic theory of
utterances]. Tome 1. Paris: Ophrys. 1990.
DAVID, J., & JAFFRE, J-P. (1997). Le role de l'autre dans les procédures métagraphiques [The role of the other in metagraphic procedures]. Text Production: Toward a science of composition. Norwood, NJ.-Ablex. Recherches, 26, 155-168 de Beaugrande, R. 1984.
DEFRANCE, M.A. Les enfants de maternelle discourent-ils déjà sur le discours et sur la langue dans certaines situations? [Do Kindergarten children already talk about discourse and language in certain situations?]. Repères, 4, 133-144, 1994.
GOMBERT, J-F. Le développement métalinguistique (Metalinguistic development).
Paris: Presses Universitaires de France (PUF). 1990.
KARMILOFF-SMITH, A. Beyond Modularity. A developmental prespective on cognitive science. Cambridge: MIT Press. 1992.
KARMILOFF-SMITH, A. From meta-processes to conscious access: Evidence from
children's metalinguistic and repair data. Cognittion, 23, 95-147, 1986.
KARMILOFF-SMITH, C. The Child as a Linguist. Beyond Modularity. A Developmental Perspective of Cognitive Science. London: MIT Press. pp. 31-63, 1992.
KRESS, G. Linguistic processes in sociocultural practice. Oxford: OUP. 1985.
MARTY, N. Genèse de l'écrit et activités métalinguistiques dans des dialogues de jeunes scripteurs (Genesis of the written text and metalinguistic activities in young writers' interaction). ELA, 81,57-70, 1991.
MATSUHASHI. A. Pausing and planning:The tempo of written discourse production. Research in the Teaching of English, May 81, 113-134, 1981.
MILIAN GUBERN, M. Contextual factors enhancing cognitive and metacognitive activity during the process of collaborative writing. In G. Rijlaarsdam, H. van den Bergh & M. Couzijn (Eds.), Effective teaching and learning to write: Current trends in research. Amsterdam: Amsterdam University Press. pp. 372-386, 1996.
MILIAN, M. El text explicatiu: escriure per transformar el coneixement [Texts to
explain: writing to transform knowledge]. Articles, 5, 45-59, 1995.
NUNAN, D. Research metbods in language learning. New York: Cambridge University Press. 1992.
PERRENOUD, Ph. Pour une approche pragmatique de l'évaluation formative. Mesure et évaluation en éducation, 13 (4), 49-81, 1991.
VAN DIJK,T. Tekstwetenschap. Een interdisciplinaire inleiding [Science of texts.An
interdisciplinary introduction], Utrecht: Het Spectrum B.V. 1978.
VYGOTSKY, L. S. Mind in society:The development of higher psychological processes. (M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner & E. Souberman, Ed., & Trans., original texts 1930-35). Cambridge. MA: Harvard University Press. 1978.
Downloads
Publicado
Como Citar
Edição
Seção
Licença
Declaro que concedo livre e voluntariamente os direitos autorais do artigo que submeti à Revista Leitura, destacandom, ainda, que não pretendo receber pagamento algum pela publicação.








